Badacze alarmują: język kaszubski coraz rzadziej słychać w domach. Wyniki badań nad ciągłością kulturową zaprezentowano na konferencji naukowej w Wejherowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 17.10.2025

„Kaszubskiego coraz rzadziej uczymy siÄ™ w domu" – alarmujÄ… badacze prezentujÄ…c wyniki badaÅ„ dotyczÄ…cych przekazu miÄ™dzypokoleniowego i użycia jÄ™zyka kaszubskiego. To jeden z tematów poruszonych dziÅ› na konferencji, która rozpoczęła siÄ™ w Wejherowie. Dwudniowe spotkanie poÅ›wiÄ™cone jest Kaszubom i Pomorzu na tle sÅ‚owiaÅ„szczyzny. Pierwszy dzieÅ„ poÅ›wiÄ™cony byÅ‚ jÄ™zykoznawstwu. Na miejscu byÅ‚ Piotr Szyca.

Przez dwa dni zaplanowano Å‚Ä…cznie 24 wykÅ‚ady zwiÄ…zane sÄ… z historiÄ…, kulturÄ… i jÄ™zykiem Kaszub i sÅ‚owiaÅ„szczyzny. Profesor Justyna Olko przedstawiÅ‚a wyniki badaÅ„ prowadzonych przez Centrum Zaangażowanych BadaÅ„ nad CiÄ…gÅ‚oÅ›ciÄ… KulturowÄ…, WydziaÅ‚ Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.Te sÄ… alarmujÄ…ce.

„Te pokazujÄ… skalÄ™ zaniku przekazu jÄ™zyka. Co wiÄ™cej pokazujÄ… bardzo smutny fakt, że nawet te osoby ze starszego pokolenia, które znajÄ… jÄ™zyk kaszubski, bardzo rzadko go używajÄ…. ZwÅ‚aszcza bardzo rzadko go używajÄ… z mÅ‚odszymi pokoleniami, także we wÅ‚asnej rodzinie. Bardzo rzadko używajÄ… go również na zewnÄ…trz.”

Piotr Szyca: „A badaliÅ›cie przyczyny takiego stanu rzeczy?"

Prof. Justyna Olko, Artes Liberales UW

„Tak, to jest również jeden z aspektów naszego projektu, chociaż sama ankieta rejestruje fakty. Pytamy o bardzo różne aspekty funkcjonowania tych osób, na przykÅ‚ad o sytuacjÄ™ finansowÄ…, o podejÅ›cie do tzw. puryzmu jÄ™zykowego, czyli obaw o to, że czy mówiÄ™ poprawnie czy niepoprawnie, bo osoby, które obawiajÄ… siÄ™, używajÄ… tego kryterium, rzadziej oÅ›mielajÄ… siÄ™ mówić. Dużym wyzwaniem jest interpretacja. Ludzie bardzo czÄ™sto nie chcÄ… o tym mówić i nawet jeÅ›li zapytamy, a dlaczego nie mówi pan z wnukami, czy pani z wnukami, to czÄ™sto nie uzyskamy prostej odpowiedzi, bo to jest bardzo bolesne dla rozmówców.”

Konferencja w Książnicy im prof. Gerarda Labudy w Wejherowie jest otwarta dla wszystkich chętnych. Potrwa do jutra - od 9.10 do 15.00.

Autorzy: S. Bartosik, P. Szyca / zdj. Radio Kaszëbë