Badacze alarmują: język kaszubski coraz rzadziej słychać w domach. Wyniki badań nad ciągłością kulturową zaprezentowano na konferencji naukowej w Wejherowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 17.10.2025

„Kaszubskiego coraz rzadziej uczymy się w domu" – alarmują badacze prezentując wyniki badań dotyczących przekazu międzypokoleniowego i użycia języka kaszubskiego. To jeden z tematów poruszonych dziś na konferencji, która rozpoczęła się w Wejherowie. Dwudniowe spotkanie poświęcone jest Kaszubom i Pomorzu na tle słowiańszczyzny. Pierwszy dzień poświęcony był językoznawstwu. Na miejscu był Piotr Szyca.

Przez dwa dni zaplanowano łącznie 24 wykłady związane są z historią, kulturą i językiem Kaszub i słowiańszczyzny. Profesor Justyna Olko przedstawiła wyniki badań prowadzonych przez Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową, Wydział Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.Te są alarmujące.

„Te pokazują skalę zaniku przekazu języka. Co więcej pokazują bardzo smutny fakt, że nawet te osoby ze starszego pokolenia, które znają język kaszubski, bardzo rzadko go używają. Zwłaszcza bardzo rzadko go używają z młodszymi pokoleniami, także we własnej rodzinie. Bardzo rzadko używają go również na zewnątrz.”

Piotr Szyca: „A badaliście przyczyny takiego stanu rzeczy?"

Prof. Justyna Olko, Artes Liberales UW

„Tak, to jest również jeden z aspektów naszego projektu, chociaż sama ankieta rejestruje fakty. Pytamy o bardzo różne aspekty funkcjonowania tych osób, na przykład o sytuację finansową, o podejście do tzw. puryzmu językowego, czyli obaw o to, że czy mówię poprawnie czy niepoprawnie, bo osoby, które obawiają się, używają tego kryterium, rzadziej ośmielają się mówić. Dużym wyzwaniem jest interpretacja. Ludzie bardzo często nie chcą o tym mówić i nawet jeśli zapytamy, a dlaczego nie mówi pan z wnukami, czy pani z wnukami, to często nie uzyskamy prostej odpowiedzi, bo to jest bardzo bolesne dla rozmówców.”

Konferencja w Książnicy im prof. Gerarda Labudy w Wejherowie jest otwarta dla wszystkich chętnych. Potrwa do jutra - od 9.10 do 15.00.

Autorzy: S. Bartosik, P. Szyca / zdj. Radio Kaszëbë